Wystąpienie: Mariusz Popielarz

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedujemy nad projektem ustawy, który ma pomóc osobom poszkodowanym przy realizacji programu "Czyste powietrze".

To ustawa potrzebna, bo naprawia sytuację, w której obywatel mógł paść ofiarą nieuczciwego wykonawcy, a następnie zostać obciążony obowiązkiem zwrotu dotacji. Ale przy okazji tej ustawy trzeba jasno powiedzieć, skąd wziął się ten problem. Wprowadzony za rządów naszych poprzedników mechanizm prefinansowania został przygotowany z niewystarczającymi zabezpieczeniami. Pieniądze z zaliczki trafiały bezpośrednio na konto wykonawcy, natomiast odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie i rozliczenie inwestycji nadal obciążała beneficjenta. Jakie były tego skutki? Kontrole ujawniły wprowadzanie beneficjentów w błąd, działania bez ich zgody, fałszowanie podpisów, dokumenty poświadczające nieprawdę, niewykonane lub źle wykonane prace, nierozliczone zaliczki oraz zawyżanie kosztów inwestycji nawet o kilkaset procent. Były też przypadki upadłości firm, które wcześniej pobrały zaliczki, podczas gdy odpowiedzialność finansowa pozostawała po stronie obywatela. To pokazuje podstawowy błąd systemu stworzonego przez poprzednią władzę. Pieniądze dostawał wykonawca, a odpowiedzialność za jego nieuczciwość ponosił obywatel. Co więcej, w uzasadnieniu projektu wskazuje się, że niektórzy beneficjenci nie posiadali praktycznie żadnych dokumentów dotyczących inwestycji, nie wiedzieli, co dokładnie zawiera składany w ich imieniu wniosek, a po udzieleniu pełnomocnictwa przestawali być informowani o dalszym przebiegu sprawy.

Dzisiaj obecny rząd naprawia błędy poprzedniego rządu. Projekt odwraca tę niesprawiedliwą logikę. Jeżeli istnieje podejrzenie przestępstwa, możliwe będzie wstrzymanie dochodzenia należności, a po wszczęciu postępowania karnego - zawieszenie jej spłaty. Jeżeli odpowiedzialność wykonawcy zostanie prawomocnie potwierdzona i jego przestępstwo spowodowało niewykonanie umowy, możliwe będzie wyłączenie odpowiedzialności poszkodowanego beneficjenta. Dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej przewidziano także możliwość umorzenia należności, jej odroczenia lub rozłożenia na raty. Jednocześnie wojewódzkie fundusze otrzymają możliwość dochodzenia pieniędzy bezpośrednio od wykonawców, którzy te środki faktycznie otrzymali.

Wysoka Izbo! To jest zasadnicza zmiana filozofii działania państwa. Nie ścigajmy najpierw człowieka, który został oszukany. Ścigajmy tego, kto oszukał i wziął publiczne pieniądze. Poprzedni rząd stworzył system, który nie zabezpieczył dostatecznie obywateli przed nieuczciwymi wykonawcami. My dzisiaj ten błąd naprawiamy. Państwo powinno stać po stronie uczciwego obywatela, a nie pozostawiać go z długiem będącym konsekwencją cudzej nieuczciwości. Dlatego Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska będzie głosował za przyjęciem tego projektu. Niech za oszustwo płaci oszust, a nie jego ofiara. Dziękuję bardzo. (Oklaski)